Nieuwe gewoontes in een nieuw jaar: waarom is verandering zo moeilijk?

Lees meer

Het is moeilijk om er aan het begin van een nieuw jaar aan te ontsnappen: voornemens met goede bedoelingen. We willen starten met nieuwe gewoontes of stoppen met bepaalde gewoontes. Misschien heb je erover nagedacht om meer te gaan sporten, meer groenten te eten of om te stoppen met roken. Dat soort dingen. Goede bedoelingen houden over het algemeen gewoonten in. We willen stoppen of beginnen met bepaald gedrag. Maar de meeste goede bedoelingen worden niet echt doorgezet.

Wil je iets veranderen in je gedrag, privé of voor werk? Leer dan nu hoe je de kracht van gewoonte in je voordeel kunt gebruiken!

 

nieuwe gewoonte

 

Gewoontes zijn verweven met ons gedrag. Met enkel goede bedoelingen zijn ze daarom erg moeilijk te veranderen!

Gewoonlijk worden goede bedoelingen als een privéaangelegenheid beschouwd. Jij bent degene die de kracht en het doorzettingsvermogen zou moeten hebben. Als je faalt, is het jouw schuld. Je had harder moeten werken. Echter, deze focus op persoonlijk doorzettingsvermogen is verkeerd. De meeste van onze gewoontes zijn namelijk het resultaat van bestaande onderliggende systemen die veel meer invloed hebben dan wilskracht en kracht.

Een voorbeeld:
Mijn voornemen voor het nieuwe jaar is dat ik wil stoppen met het constant checken van mijn mobiel. Als ik hier niet in slaag, is dat niet alleen omdat ik geen doorzettingsvermogen of wilskracht heb. Het komt door het onderliggende systeem, namelijk dat mobiele telefoons zijn ontworpen om je verslaafd te maken. Daarnaast wordt er van mij verwacht dat ik productief ben, dus gebruik ik mijn telefoon voor werk, zelfs ’s avonds. Er zijn vervolgens allerlei mechanismen om mij te laten kijken op mijn mobiel, zoals voor een nieuwe e-mail, voor een like of reactie. Hierbij wordt er ook nog eens verwacht dat ik snel reageer op collega’s of vrienden.

Dit alles betekent dat het bijna onmogelijk is om een verandering in mijn gebruik van de mobiele telefoon aan te brengen, zonder deze onderliggende systemen aan te pakken.

Voor een echte blijvende verandering moeten we daarom de context veranderen.

 

Wat weten we over gewoontes? Wat zijn ze en waarom zijn ze zo moeilijk te veranderen?

Ongeveer 45% van ons gedrag gebeurt dagelijks, op dezelfde plaats, op hetzelfde moment en op dezelfde manier, volgens Duke University. Dit is automatisch. We doen het zonder te beseffen dat we het gedaan hebben. We maken geen bewuste keuze voor deze automatische, herhaalde gedragingen, zegt Charles Duhigg in The power of habit. Dagelijkse herhaalde gewoontes maken gebruik van de oudste, meest efficiënte delen van de hersenen.

De kracht van gewoonte maakt het moeilijk om gedrag te veranderen. We blijven doen, denken en voelen wat we eerder hebben gedaan, gedacht of hebben gevoeld. Gewoontes maken ons conservatief. Routines staan zo centraal in ons leven dat de kracht van gewoonte als een ongelooflijke kracht van de natuur is. De neurologische verklaring is: hoe vaker je gedrag herhaalt, hoe dieper het ingebakken zit in je hersenen.

Het brein gebruikt een stimulus om een beroep te doen op deze diepgewortelde patronen. Zoals bijvoorbeeld een wekker die gaat, waardoor je je dagelijkse ochtendroutine begint. De actie resulteert in een beloning (fris wakker worden, de zon zien opkomen, koffie drinken). Het brein wil van alles een routine maken. Dat kan op de automatische piloot, waardoor het minimale inspanning vereist om de ‘beloning’ te krijgen.

De meeste stimuli zijn echter subtieler dan een wekker. Zodra er gewoontes gevormd worden, is het niet langer onze motivatie die ons in actie brengt, maar de prikkels in onze omgeving: de tijd, plaats of de mensen waarmee we omringd zijn. En wanneer de context overblijft, blijven we gewoon doorgaan met onze (slechte) gewoonte.

 

Waarom is het niet genoeg om simpelweg nieuwe gewoontes te willen?

Onderzoek toont aan dat het simpelweg willen veranderen van gedrag nauwelijks invloed heeft op een succesvol resultaat. Maar de huidige gewoontes zijn een goede voorspelling van wat mensen in de toekomst gaan doen. Omdat gewoontes eigenwijs zijn. Eenmaal opgeslagen in je brein, blijven ze bestaan (Bas Verplanken en Wendy Wood – Interventions to Break and Create Consumerhabits). Het is extreem moeilijk, zo niet neurologisch onmogelijk, om een oude gewoonte te schrappen.

 

Hoe groot is de kracht van gewoonte? En kunnen we dit in ons voordeel gebruiken bij het maken van nieuwe gewoontes?

Wanneer je een specifieke stimulus krijgt die wordt gevolgd door een specifieke actie inclusief een beloning, dan worden deze aan elkaar geassocieerd. Dit wordt opgeslagen in je brein. Omdat het veranderen van deze structuur uiterst moeilijk (of neurologisch onmogelijk) is, hebben we een andere benadering nodig dan alleen een goed voornemen en wilskracht.

Om met succes aan nieuwe gewoontes te beginnen, kunnen we de kracht van gewoonte gebruiken, door de nieuwe gewoonte te verbinden met de oude gewoonte. Gebruik een bestaande stimulus (een plaats, een moment, een stemming, enzovoort) en ontdek welke beloning het resultaat is. Kies dan de nieuwe gewoonte om te doen. Maar wees heel specifiek en precies wanneer je een nieuw gedrag wilt starten. Maak het klein, dan is het gemakkelijk om te doen. Grote, vage, veranderingen zijn moeilijker dan kleine, duidelijke, stapjes. En probeer het sociaal te maken: oefen druk uit door je nieuwe gewoontes te delen met anderen. Dit zal je helpen om het samen te doen!